Wednesday, May 21, 2008

Papiamento? Papiaments? Papiamentu?

Kortgeleden las ik een opmerkelijk bericht. Portugal is bereid in het kader van de standaardisering van het Portugees zich aan te passen aan de Braziliaanse schrijfwijze. Een stuk of zeven landen waar het Portugees wordt gesproken hebben intussen onderlinge afspraken hieromtrent.
Het Curaçaose Roomskatholieke schoolbestuur heeft onlangs besloten niet langer door te gaan met het tweetalig onderwijs. De reden hiervan is dat er onvoldoende materiaal (in het papiamentu) beschikbaar is, om daar nog langer mee door te gaan.
Een citaat:
"Papiamentu is the most commonly spoken language in the streets of Curaçao and Bonaire. Worldwide it is spoken by about 200.000 people only. Papiamentu is influenced by elements from the English, Spanish, Dutch, Portuguese and African languages. Though Dutch is still the official language,Papiamentu is the native language for almost all ethnic groups in Curaçao. Though still not the official language, much is being done to recognize Papiamentu and it's use and writing is already standardized."

Deze opvatting of opvattingen van vergelijkbare strekking zijn overal te vinden. Het gaat mij om de laatste zin. Ik wil niet ontkennen dat die waar is, de vraag is alleen 'hoeveel mensen weten dat?'

Want los van het feit dat het nogal erg voorspelbaar was dat het onderricht in het Papiamentu zou stuk lopen op beschikbaarheid van materialen (het ontwikkelen van bruikbaar schoolmateriaal is niet alleen een langdurige, maar vooral ook een hele kostbare aangelegenheid, zeker voor een taalgebied van 200.000 mensen waarvan uiteraads slechts een deel onderwijs volgt), is het onderricht van het Papiamentu zelf nu ook niet bepaald iets wat de schoonheidsprijs verdient.

Merkwaardig genoeg namelijk geldt op sommige basisscholen dat er vanuit wordt gegaan dat je de taal al spreekt (!) en is het onderwijs dus gericht op schrijven.
Heb je de pech dat je de taal niet spreekt, dan zijn het zure druiven, want voor het gemak worden grote gedeeltes van de lessen maar meteen in het Papiamentu gegeven.
Maar zelfs al ben je afkomstig uit een Papiamentstalig gezin, dan nog is het bizar dat de complete grammatica en de basisstructuur maar wordt overgeslagen.

Stel nu dat je al deze taalhobbels weet te overwinnen, dan ben je er nog niet. Want binnen dit uiterst marginale taalgebied presteren we het nog een Arubaanse en Curaçaose schrijfwijze te hanteren. Om het wat makkelijker te maken is er daarnaast vaak nog een Boneiriaanse variant.

Nou hoeft dit geen probleem te zijn, want de taal is gestandaardiseerd en tenslotte bestaan er woordenboeken. Mis. Het tot voor kort (intussen zijn er nieuwe) enige verkrijgbare woordenboek is geschreven door een 'makamba' en de schrijwijze van de meeste woorden aangeduid met een 'c' (zijnde de officiele spelling voor Curaçao) wordt op de scholen in negen van de tien gevallen verworpen.

Maar wat zullen we moeilijk doen. We zitten hier tenslotte op Curaçao, dus het enige wat je hoeft te doen is het aan een Curaçaoenaar te vragen?
Helaas...alweer mis.
Voer het experiment maar eens uit en neem een willekeurige zin. Iets als 'Toen ik veertien dagen geleden door mijn buurvrouw werd opgebeld, hoorde ik dat mijn nichtje een prijs had gewonnen in de loterij.'
Spreek de eerste 10 voorbijgangers op straat aan en laat ze de zin vertalen in het Papiamentu.
De kans dat u twee identiek geschreven zinnnen krijgt is nagenoeg nul.
Vraag alle tien of ze zeker weten dat alle woorden conform de standaard zijn. De kans dat iemand daar ja op zegt is gelijk aan nul.

Volgens mij gaat het nog heel lang duren, dat onderwijs in het Papiament(s)(o)(u)

5 comments:

Anonymous said...

Ik vind zelf een van de belangrijkste bottlenecks dat het niet of nauwelijks mogelijk is om een krant te vinden die correct Papiamentu schrijft volgens de (fonetische) Curacao norm. Nou staan er in de Nederlandstalige kranten ook wel fouten, maar dat haalt het niet bij de veelvuldig gelezen Papiamentstalige kranten.

Anonymous said...

Best wel jammer eigenlijk dat er geen lesmateriaal genoeg is.
Men zou zich daar toch beter voor moeten inzetten.
In Friesland(waar ik woon dus)hebben we ook jaren op scholen geen Fries gehad.Ik ben van 1955 (ja Harro het staat er zwart op wit :-) )en in de tijd dat ik op school zat kregen we geen friese les.
Thuis werd er wel fries gesproken maar lezen en schrijven was altijd moeilijk.
Tientallen jaren later zijn ze daar pas mee begonnen.Maar ook niet op elke school.
Heb me dat intussen zelf aangeleerd dus is het toch nog goed gekomen.
Alhoewel....Fries wat kun je er nog mee...
Niet veel eigenlijk maar ik persoonlijk vind het wel belangrijk dat de taal blijft bestaan.
De mensen hier gaan steeds vaker nederlands spreken. Dat komt natuurlijk ook door de import die de taal niet verstaan.
Er zijn enkelen die het beslist willen leren maar ook mensen die het wel verstaan maar niet (durven) spreken.
En dan natuurlijk een categorie die het een domme taal vinden en het niet willen spreken of verstaan.

Anonymous said...

De taal, en zeker voor de bewoners van Curacao,is op de eerste plaats een belangrijk onderdeel van de identiteit. Taal als communicatiemiddel komt op de tweede plaats. Het twijfelen aan het Papiamentu getuigt daarom van ontkenning of onderwaardering van de identiteit. Dat komt heel beledigend en weinig respectvol over. Zo is dat nu eenmaal. Papiamentu is trouwens een van de drie officiele talen van de Ned. Antillen.

Anonymous said...

I see the other comments are dated 2008 but the problem still exists. As for myself, born and bred in Curacao but with a father who only spoke Dutch that was what was spoken in my home. So, I grew up speaken two languages fluently:Dutch&Papiamenu(oe/). But since the latter is basically of Latin oringin and Dutch of Anglo-Saxon/Germanic it was pretty easy to pick up English, Spanish and even German and a smattering of French.That is nothing to be proud of.In the past that was common on our island. Now I have had the pleasure(?) of hosting a Curacao family who spoke only Papiamenu. That was very difficult and not something I want to repeat. How he is going to manage when off the island is a big question. Moreover I feel like Cassandra...I remember clearly asking a friend who was very much pro Papiamentu and who wanted to drop every other language until the kids had been in school several years. I asked her how many Calculus books she expectyed them to find in the only language they could understand. That answer has now come back to haunt you guys. Me? I took a good look at was going on and ran in the other direction. It's not that I don't love the island...I do. Or the language....I do. But I wasn't about to spend the rest of my life in a culturally dep[rived place at the cost of my children.There you have one opinion.

Anonymous said...

I see the other comments are dated 2008 but the problem still exists. As for myself, born and bred in Curacao but with a father who only spoke Dutch that was what was spoken in my home. So, I grew up speaken two languages fluently:Dutch&Papiamenu(oe/). But since the latter is basically of Latin oringin and Dutch of Anglo-Saxon/Germanic it was pretty easy to pick up English, Spanish and even German and a smattering of French.That is nothing to be proud of.In the past that was common on our island. Now I have had the pleasure(?) of hosting a Curacao family who spoke only Papiamenu. That was very difficult and not something I want to repeat. How he is going to manage when off the island is a big question. Moreover I feel like Cassandra...I remember clearly asking a friend who was very much pro Papiamentu and who wanted to drop every other language until the kids had been in school several years. I asked her how many Calculus books she expectyed them to find in the only language they could understand. That answer has now come back to haunt you guys. Me? I took a good look at was going on and ran in the other direction. It's not that I don't love the island...I do. Or the language....I do. But I wasn't about to spend the rest of my life in a culturally dep[rived place at the cost of my children.There you have one opinion.